HOME > AANBEVOLEN > Dixit

Wordt u soms ook getroffen door iets wat u leest 

 in een interview in de krant of een magazine? Zinnen die u dan aankruist.

Omdat ze raak zijn. Gevat. U aan het denken zetten. 

In deze rubriek willen we ze met u delen. 

 

juni 2021

"Ik hoop dat ik nog niet op mijn toppunt ben"

© Michiel Heyndrickx 

N.a.v. zijn bekroning met de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste, de cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap, laat Philippe Herreweghe, dirigent van o.a. het Antwerp Symphony Orchestra (de vroegere Filharmonie) en het koor Collegium Vocale Gent, in talrijke interviews in zijn ziel kijken. Dat levert veel zinnen op die blijven hangen. 

Zijn belangstelling voor muziek gaat vér terug. Amper 8 is hij als hij begint aan het Conservatorium in Gent. In het Jezuïetencollege waar hij school loopt, zingt hij Palestrina in het kerkkoor. Het belang van goed en degelijk onderwijs is voor hem overduidelijk.  Het begint natuurlijk allemaal bij onderwijs. Om ooit Thomas Mann of Torquato Tasso (16de-eeuwse Italiaanse dichter, red.) te kunnen lezen, moet je op school al literatuur gehad hebben. Bij ons was muziek nog van groot belang in het curriculum. Blijkbaar is dat vandaag allemaal minder evident geworden."

Zijn drang om met muziek bezig te zijn, haalt het uiteindelijk van zijn interesse voor de menselijke geest, dat als een uitgetekend pad voor hem lag door zijn studies geneeskunde en psychiatrie. Eens die keuze gemaakt, gaat het snel en voortdurend hogerop. Het regent prijzen, erkenningen, onderscheidingen, met een hectisch leven tot gevolg.  

Nu hij 74 is ondertussen, zou het rustiger of trager kunnen, toch? Niet voor Herreweghe. "Ik hoop dat ik nog niet op mijn toppunt ben", laat hij optekenen in het interview dat Sofie Mulders met hem had voor DM Magazine. Wat hem gaande houdt, energie geeft en hem een goede conditie oplevert is "Dirigeren. Blijven werken houdt je mentaal wakker. En fit. Ik heb het vaak genoeg rond mij gezien dat mensen ­uitdoven zodra ze met pensioen gaan.

 

Een bredere greep uit zijn uitspraken...

 

"De allersterkste ­emotie in muziek zit voor mij in een adagio van Bruckner in zijn Zevende symfonie. Daarin gaat het niet over woede of verdriet of andere herkenbare inhoud, maar over het mysterie van klankarchitectuur. Honderden mensen die tijdens een concert gehypnotiseerd naar die klanken luisteren, zonder dat er een groot thema achter die muziek zit: prachtig."

“Gelukkig is er nog veel muziek die ik niet ken en nog mag ontdekken. Wagner, bijvoorbeeld (Duitse componist, 1813-1883), ken ik amper. Dat is een oceaan die ik nog moet bevaren.”

“Als je inspiratie opdroogt, je jezelf niet meer ­ontroert en het bandwerk wordt; dat lijkt me heel moeilijk. Ik denk dat het vergelijkbaar moet zijn met een liefdescrisis. Gelukkig kan ik me er voorlopig niets bij voorstellen. Je kunt alleen maar hopen dat je nieuw en verfrissend blijft klinken, en ook steeds dieper.”

“Er is veel lelijkheid, vrees ik, als ik rondom mij kijk. Ik heb het geluk dat de mensen met wie ik werk altijd opnieuw het goede en het mooie weten te filteren uit de realiteit. Ik bedoel: je kunt een schurk en tegelijk een goed chirurg zijn, maar je kunt niet een schurk zijn en op een goede manier de sonates van Schubert brengen. Dat is onmogelijk. Alle goede muzikanten die ik ken hebben een buitengewoon talent voor verbinding met schoonheid.”

"Ik denk wel dat het een voorrecht is om midden in het oog van de muziek te zitten. Ik vergelijk het weleens met alpinisten, die jarenlang trainen en afzien en daaruit al voldoening halen, maar diep gelukkig zijn als ze de top hebben bereikt. Die zeer intense belevingen is iets wat ik heel goed ken.”

 

Of hij gelooft in een leven na de dood, vraagt de interviewer. Zijn antwoord is oprecht, meteen iets om over na te denken ook en mee te nemen. 

Daar kan ik weinig zinnigs over zeggen. Er zijn mensen die veel beter op die vraag kunnen antwoorden dan ik, omdat ze erover geschreven en nagedacht hebben en honderd keer intelligenter en belezener zijn dan ik.

En na een pauze, “Ik moet nu denken aan de laatste drie sonates voor piano van Schubert (die hij schreef in de laatste maanden van zijn leven) Er gaat een diepe melancholie uit van die sonates, en ze ­lijken te verwijzen naar onze sterfelijkheid. Maar ik geloof eerder dat tijdens het spelen van die muziek, of tijdens het beluisteren ervan, de dood even verdwenen is. Dat vind ik een erg mooie paradox.”

 

 

Gelezen in DM Magazine bij De Morgen 29 mei 2021 nr 420. Interview Sofie Mulders.

april 2021

Een duo-portret : twee krasse zeventigers!

© Standaard Uitgeverij

© VIER

'Het is tijd voor die hometrainer. Je moet jezelf in acht nemen.'

‘Ik moet vaak zeggen: stillekes, Sien, rustig!’

© Passa Porta

Stefan Hertmans stond niet te springen om zijn zeventigste verjaardag te vieren, liet hij optekenen in De Morgen 27 maart 2021. Dirk Leyman interviewde hem. Een greep uit zijn uitspraken. 

 

 “...ik het er toch zwaarder mee heb dan ik wil toegeven. (...) Nu denk ik: let me be fifty again. Je verliest ook zoveel goede vrienden als je ouder wordt – dat is het treurigste. En het is tijd voor die hometrainer. Je moet jezelf in acht nemen.

Ik herlees mijn eigen boeken zelden, tenzij het moet voor een heruitgave. Een mens moet geen spijt hebben. Je hebt gedaan wat je kon, op dat moment, en daar moet je je bij neerleggen. Je staat altijd op de schouders van de jonge mens die je ooit was. Mét alle stommiteiten en impulsiviteit. Daar heb ik vrede mee.

"... de wereld verandert snel en dat weerspiegelt zich in de normen en waarden in de literatuur.

"Poëzie (...) taal staat daar op zijn scherpst. Het is de corebusiness voor je toon en je stijl, en zelfs voor de manier waarop je in het leven staat. Omdat je nergens iets zo meerduidig kunt formuleren als in de poëzie."

“Als ik mij psychisch niet helemaal evenwichtig voel of wat depressief ben, stort ik mij op het lezen van filosofie. Theorie heeft me altijd getroost. Het lezen van ingewikkelde boeken haalde mijn depressieve gevoelens weg. Begrijpen brengt troost." 

"Ik ben opgegroeid met die ouderwetse mentaliteit van gewone mensen die doorgaan. Als we niets doen, gaapt de afgrond en is het leven zinloos."

 

gelezen in De Morgen 27 maart 2021- 'Stefan Hertmans: 70 jaar jong, 40 jaar schrijver: het is tijd voor die hometrainer' tekst interview Dirk Leyman

 

AANRADER!

Ter gelegenheid van Hertmans 70ste verjaardag verscheen een bloemlezing van zijn poëzie, samengesteld door Peter Verhelst:

 

 'Wij waar geen eind aan komt'

uitgegeven bij De Bezige Bij. 

 

Hou het in de gaten als u in de boekhandel bent.

Sien Eggers,70! In een interview In De Standaard zaterdag 24 april 2021, gekruid met 'levenswijsheden en lachsalvo's', geeft ze zichzelf prijs. Filip Tielens en Valerie Droeven schetsen een levendig portret van een kranige, geestige dame, altijd 'in' voor een grap of een lach. Al 45 jaar acteert ze. 'Ook als ze vertelt, spéélt ze', noteren de interviewers, 'Ze heeft theater nodig in haar ­leven.' 

 

Terwijl je het interview leest, betrap je er jezelf op, dat je het haar 'hoort' zeggen, met die stem die haar zo eigen is. 

Een greep uit haar uitspraken. 

 

"Mensen met wie je goed kunt lachen, zijn mensen met wie je het goed kunt vinden. "

"Ik ­geloof in overleg. Als je mensen dingen oplegt, komt er niets van. Dan trekt ­iedereen zich terug. Verbeelding moet in elkaar vloeien.’"

"Je moet geluk hebben in de liefde. Daarmee is alles gezegd."

"Ik heb geen plannen, ik laat alles op me afkomen."

 

Of het waar is dat ze wel eens  'hyper' wordt, vragen de interviewers haar en wat er dan precies gebeurt. 

"Dat is niet te doen! Toen jullie binnenkwamen, had ik het ook een klein beetje. Ik dacht: ze zijn er al en ik heb mijn schoenen nog niet aan! Maar dan doe ik de deur open en ben ik zo blij dat jullie er zijn. Tegelijk denk ik meteen: stillekes, Sien, rustig. (lacht)’

 

Gelezen in De Standaard zaterdag 24 april 2021 - 'Ik moet vaak zeggen: Stillekes, Sien, rustig'  tekst interview Filip Tielens en Valerie Droeven

'Cultuur die niet stinkt, is geen goede cultuur.'

Dat de cultuurwereld nog altijd geen perspectief heeft, wringt bij Frederic Sioen. De heropening van de cultuursector ziet hij liever vandaag dan morgen. Het ongeduld groeit, zoals blijkt uit de 'burgerlijke ongehoorzaamheid' die de Brusselse KVS heeft aangekondigd. Zij willen heropenen op 26 april, mét of zonder toestemming van de overheid.  

Het verwondert Frederic Sioen niet. In het weekendinterview in de Standaard dat hij geeft samen met Gwenaël Breës, cineast en medeoprichter van Cinema Nova, bepleit hij het samengaan van lobbywerk (wat ze met de crisiscel Cultuur doen) met manifestaties. 'De politiek moet kijken naar wat er wél mogelijk is, in plaats van alleen maar te verbieden.', luidt het. 

Meer dan ooit is sociaal contact nodig, mensen missen het en cultuur hangt daarmee samen. 

© Bob Van Mol 

Hij verwijst daarbij naar zijn moeder voor wie 'cultuur iets is om naar uit te kijken en om vrienden mee naartoe te nemen. Ze kijkt ook naar livestreams (...) maar de eenzaamheid die daarbij hoort, vindt ze heel lastig.'

'Cultuur is sinds corona alleen maar méér essentieel geworden, dat beseft de politiek nog onvoldoende. We zien in het journaal altijd de coronacijfers, maar de magie van cultuur kun je niet meten. Cultuur is een magneet die mensen samenbrengt.'

'Kunst bestaat niet zonder publiek - tenzij misschien schilderijen en beeldend werk. Maar het omgekeerde geldt ook: wat is een publiek zonder kunst? Wat is de zin van het leven, zonder cultuur? Als het weer mag, wil ik meteen weer naar een concert kunnen van een van mijn favoriete bands in Gent. Ik wil cultuur opnieuw fysiek beleven en het zweet kunnen ruiken van muzikanten en publiek. Cultuur die niet stinkt, is geen goede cultuur.' (lacht)

 

gelezen in De Standaard zaterdag 10 april, zondag 11 april 2021 - tekst interview Filip Tielens en Lieve Vandevelde. 

Frederic Sioen is muzikant en sinds 16 maart 2020 ook coördinator van het nieuwe Gents Kunstenoverleg. 

maart 2021

'Ik vind het heel erg dat het leven zo kort is.'

© VRT - Charlie De Keersmaecker

De veelzijdigheid van Thomas Vanderveken is bekend. Als klassiek geschoold muzikant, acteur, tv-en radiopresentator, houdt hij veel ballen in de lucht. In de lang uitgesponnen interviews in 'Alleen Elvis blijft bestaan' laat zich ook een denker vermoeden, iemand die iets te vertellen heeft.

Dat blijkt alleszins uit tal van antwoorden, op de vragen uit het Proustlijstje in De Morgen, dat peilt naar wie de ondervraagde nu echt is. 

 

'Wonderlijk', vindt hij een prachtig woord. 

'Elke plant die uit de grond schiet, elke mens die geboren wordt, is wonderlijk. Als iemand geboren wordt, zeggen we ook: ‘Wat een wonder.’ Maar in het alledaagse leven vergeten we vaak wat een ongelooflijk wonder het leven is. Nochtans, als je door die bril kijkt, kan het bijna niet meer fout lopen. Dan is een tegenslag evengoed wonderlijk. Dat helpt mij enorm om gelukkig te zijn. Maar het maakt me ook gulzig en zorgt ervoor dat de tachtig jaar die me gegund zijn waarschijnlijk niet genoeg zullen zijn. Ik vind het heel erg dat het leven zo kort isDe eeuwigheid is waarschijnlijk ondraaglijk, maar vijf-, zeshonderd jaar zou ik wel aankunnen.'

 

Als dat niet doet glimlachen. Ook in zijn antwoord op de vraag 'Wanneer hebt u het laatst gehuild?' verwoordt hij wat velen zullen (h)erkennen. 

 

“Tegenwoordig vaak uit een soort van nostalgie, waarvan ik van tevoren al weet dat ik ze zal voelen. Als ik naast mijn zoon in het gras lig en naar de wolken kijk en we beschrijven wat we zien. Dan ben ik op dat moment tegelijkertijd vader en zoon van mijn vader die gestorven is, en is mijn zoon de vader die hij later zal worden. Ik kan nu janken terwijl ik dit zeg, omdat ik heel erg besef wat voor een klein schakeltje in een keten we maar zijn. Maar ik weet ook dat ik later naar dit moment zal kunnen teruggrijpen zonder die pijn te voelen. Ik zal alleen maar kunnen denken: hoe schoon was het dat ik daar met mijn kind lag dat zijn leven volledig in mijn handen legde en ik voor hem iets kon betekenen en ik zijn vader mocht zijn.”

 

 

Gelezen in De Morgen maandag 29 maart 2021,  Interview De vragen van Proust - 'Thomas Vanderveken: ‘De enige troost die we hebben, is dat we nog veel hebben kunnen praten. Alles is verteld, alles is uitgepraat’.'

Thomas Vanderveken studeerde muziektheorie en piano aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel, begon zijn VRT-carrière in 2003 als Klara-presentator, maakt sinds 2013 het Canvasprogramma Alleen Elvis blijft bestaan en presenteerde Steracteur sterartiest en Voor hetzelfde geld. Momenteel presenteert hij Factcheckers en Eén jaar gratis. 

'Het verleden confronteert ons met onszelf'

© Alecsandra Raluca Dragoi

U hebt haar wellicht al gehoord en gezien, in tal van historische BBC documentairereeksen, zoals 'Pompeï', 'Meet the Romans' of 'Civilisations'. Of misschien hebt u haar al gelezen. Haar boeken over de oudheid, 'SPQR' en 'Pompeï' zijn absolute bestsellers. Mocht dat niet het geval zijn en houdt u van geschiedenis, de oudheid, ... haal haar werk in huis!

Ze laat weinigen onbewogen, Mary Beard.

Wat is en blijft ze een ongemeen interessante, boeiende, intrigerende vrouw!  Rechttoe, rechtaan. Geen grote woorden, wel mondig en snedig. Gepassioneerd. Begeesterend.

N.a.v.het eredoctoraat dat ze - virtueel - kreeg aan de Universiteit Gent publiceert De Tijd (20 maart 2021) een interview met haar. 

 ‘Ik bestudeer de Romeinen niet zozeer omdat ik geïnteresseerd ben in de Romeinen’, zegt ze. ‘Ik bestudeer ze omdat ik het interessant vind hoe wij naar de Romeinen kijken.’  Je hoort het haar zeggen.

 

Als historica mengt ze zich vaak in het publieke debat. Het is belangrijk voor haar. ‘Omdat het perspectief toevoegt. Het is niet zo dat je een paar pasklare lessen kunt plukken uit de Romeinse geschiedenis. Maar het verleden biedt in zekere zin een veilige ruimte om te discussiëren over de problemen van vandaag, het confronteert ons ook met onszelf. Heel Groot-Brittannië staat nu op zijn kop over de vraag of de koninklijke familie racistisch is of niet. Voor mij zegt dat niet zozeer iets over Harry of Meghan of de koningin, maar vooral iets over hoe we als maatschappij, wij allemaal en de media, worstelen met racisme. We’re all to blame. En dan vind ik het nuttig om te kijken hoe de Romeinen daarmee omgingen. Hun cultuur kende geen racisme zoals wij dat nu kennen. Dat zet toch aan het denken? Het is vooral dat wat ik als academicus wil meegeven.'

 

Kijken naar de dingen, ze onder ogen durven zien, vindt ze essentieel. Daarna moet je er open over discussiëren. De Romeinen waren traditioneel goed en onderlegd in de kunst van het debatteren, vandaag is daar niet altijd de ruimte voor. We leven in 'een lastig klimaat. Ik denk niet dat sociale media daar de oorzaak van zijn, maar ze hebben het wel uitvergroot. En er is een vreselijke tendens om mensen met wie je het eens bent te zien als je vriend en mensen met wie je het oneens bent te demoniseren als de vijand. Dat maakt het heel moeilijk. Omdat je dan geneigd bent niet meer te spreken met iemand die een andere mening heeft. Het smoort elke zinvolle discussie.’

 

Met de Brexit blijft ze het moeilijk hebben. Zo mist ze, als professor in Cambridge, de Erasmus-uitwisselingsprogramma's. Boris Johnson heeft ze stopgezet. Het blijft haar opwinden. ‘Erasmus heeft ertoe geleid dat Cambridge een veel multiculturelere plek is geworden. We verliezen dat nu en dat gaat ten koste van veel meer dan alleen de universiteit. Ik ga de brexit nooit begrijpen. Ik ga nooit snappen waarom men denkt dat we dit kleine eiland op onszelf moeten bouwen. Wat is het voordeel daarvan? Maar we moeten de hand in eigen boezem steken. We hebben Europa niet goed uitgelegd. We hebben aan vrouwen met slechtbetaalde jobs die lange dagen werken niet duidelijk gemaakt waarom Europa belangrijk was. Zij dachten dat het iets voor de geprivilegieerde klasse was, mensen zoals ik, die zich konden gaan amuseren op seminarie in Parijs. Dat is een harde les.’

 

Lesgeven in Cambridge verloopt er net als hier vooral digitaal, het kan nu eenmaal niet anders. Toch maakt het haar bezorgd. 'Eerst en vooral zullen mensen elkaar minder ontmoeten. (...) Echte discussies voer je niet via een computer, haalt ze aan, debat is nagenoeg onmogelijk via Zoom. Voor een goede discussie 'heb je een glas wijn nodig', weet ze. Een tweede ding waar ze bezorgd naar kijkt, 'is wat dat digitaal werken zal betekenen voor vrouwen. Zullen zij meer thuiswerken? En hun werk dan combineren met het huishouden? Raken ze meer geïsoleerd? Dat zou een stap terug zijn. We moeten dat goed in de gaten houden.’

In Cambridge moet ze verplicht met pensioen als ze 67 is, ze heeft nog een jaar voor de boeg. Maar (gelukkig) heeft ze plannen op overschot. Zo komt er een nieuw boek over de Romeinse keizer als figuur. En er ligt een documentaire in het verschiet over Caracalla, de keizer die in 212 van alle inwoners van het Romeinse Rijk, behalve de slaven, staatsburgers maakte en met dat idee van een keizerrijk van gelijke burgers een ongezien initiatief nam (dat niet bleef duren). 

 

Om af te sluiten, nog dit. We kijken 'nog altijd naar die geschiedenis door een mannelijke lens, omdat dat ons aangeleerd is. En zo zijn we terug bij het begin: het verleden confronteert ons met onszelf.

 

 

Gelezen in De Tijd, zaterdag 20 maart 2021, 'Classica Mary Beard: 'Voor een goede discussie heb je een glas wijn nodig'.  Tekst interview Stephanie Desmedt

Mary Beard is een Britse classica, hoogleraar aan de universiteit van Cambridge, fellow van Newnham College, professor klassieke literatuur aan de Royal Academy of arts, maker van talloze documentairereeksen over de oudheid, schrijfster van bestsellers, 'Dame', de vrouwelijke variant van 'ridder' sedert 2018 en sedert deze week vereerd met een eredoctoraat van de Universiteit Gent. 

'Erfgoed is van levensbelang voor onze soort'

© Mark Brester

Wat slaat hij weer nagels met koppen, Ilja Leonard Pfeiffer, in zijn opiniestuk over erfgoed, hoe er mee om te gaan, cultuureducatie en de misverstanden die daarbij op de loer liggen. (De Standaard, 11 maart 2021).

 

'Iemand die niet leert lezen of verkiest het niet te doen, is gedoemd om slechts één leven te leiden. Hij of zij zal nooit de gedachten kennen van wie eerder mens is geweest. Iemand die nooit naar het museum gaat, zal nimmer kijken met de ogen van zijn voorouders. Iemand die geen theater of concertzalen bezoekt, zal de emoties van onze broeders uit het verleden nooit navoelen.

Dat is erfgoed. Erfgoed is van levensbelang voor onze soort, want het collectieve geheugen dat in ons erfgoed is gematerialiseerd, vormt het geheim van het succes van de mensheid.'

'Cultuur is interactie met erfgoed. De manier waarop wij een plek voor onszelf bedenken in een appendix op de oude verhalen, bepaalt onze identiteit en ons zelfbeeld.'

'Door onze kinderen in te wijden in onze cultuur maken wij hen deel van de mensheid en haar geschiedenis en geven wij hun alle verhalen die ooit bedacht zijn om betekenis te scheppen in de chaos, alsmede alle mechanismen die ooit zijn toegepast om als mens in de wereld te overleven.'

'Wie niet deelt in het collectieve geheugen, loopt het gevaar te concluderen dat hijzelf de maat is van alle dingen en zijn eigen gekwetstheid als alles­bepalend criterium te beschouwen. Wie geen voeling heeft met erfgoed, kan zijn eigen opinie niet relativeren. Hij is niet toegerust voor het ­leven.'

'...door het erfgoed, de cultuur en de geschiedenis te bestuderen, besef je dat die altijd aan verandering onderhevig zijn geweest.'

'Dankzij haar collectieve geheugen kan de mensheid voortborduren op eerdere successen en leren van vroegere fouten. Bij cultuureducatie moeten die vroegere fouten niet verzwegen worden, maar uitvoerig belicht. Alleen zo kunnen we leren.'

 

Gelezen in de Standaard 11 maart 2021, opinietekst 'De worsteling met de gevoelens en gedachten van onze voorouders'.

Ilja Leonard Pfeiffer is Nederlands dichter, classicus en schrijver. Hij woont en werkt in Genua. Meer weten over hem en zijn werk? KLIK HIER 

'In jezelf of een ander iets gunnen, schuilt veel verborgen tevredenheid.'

© De Zondag

"Ik heb een zwak voor het woord 'gunnen'. (...) Gunnen. (...) Het woord staat nooit op zich, laat staan alleen. Je gunt jezelf iets of een ander. Zou het kunnen dat we dat fantastische woord en het bijbehorende gevoel stilaan dreigen te vergeten? Ik plaats het in deze pandemische tijden graag weer op de voorgrond en de agenda. 

Gun jezelf met gezond verstand die extra vrienden in het park  of je eigen tuin, die ene onvoorziene uitgave of dat onverwachte warme moment. En gun het die andere man, vrouw, vriend, kennis, buur, collega of wildvreemde zo mogelijk nog meer. 

In het gunnen schuilt veel verborgen tevredenheid, het loont echt de moeite om die (terug) te vinden. 

Zou er nog leven zijn na dit alles? Ik hoef het niet te weten, tevreden met vandaag en graag blijvend onderweg naar nog meer morgen."

Gelezen in zijn editoriaal in  De Zondag 7 maart 2021

Pascal Kerkhove is directeur redactie De Zondag.

februari 2021

'Ouder worden is een geschenk, alle rimpels incluis.'

© Koen Bauters

'Rimpels komen met wijsheid, het ene gaat niet zonder het andere', parafraseert Ines Minten Mira Bertels die ze interviewde voor De Standaard voor de reeks De 5 levenslessen. De uitkomst van dat gesprek laat zich heerlijk lezen. 

 

Over de ironie van het niet ouder willen worden

'Is het niet grappig dat iedereen wel oud wil worden, maar niemand het wil zijn? (...) het enige alternatief voor oud worden is jong sterven, en dat is het toch ook niet, hé? (...) Eigenlijk is ouder worden een geschenk, alle rimpels incluis. 

 

Over doen wat je wil

'Wat anderen van je vinden, is ballast, laat het dus los.'

 

Over het recht (of niet) op 'normaal gezien'

'Het is frappant hoe mensen kunnen blijven hangen in "normaal gezien": normaal gezien waren we nu op safari, hadden we een feest... Alsof je zomaar recht hebt op alles wat je plant. Je mag het jammer vinden als iets niet kan doorgaan, maar er verongelijkt over zijn, maakt je alleen maar ongelukkig.'

 

Over het loslaten van relaties als ze niet waarachtig zijn

'Een vriendschap beeëindigen gebeurt meestal door langzaam de kraan dicht te draaien. (...) Zo'n uitdovende vriendschap is alleen nog schijn onder het mom van loyaliteit.'

Gelezen in De Standaard, woensdag 24 februari 2021, in de rubriek De 5 levenslessen, interview Ines Minten

Mira Bertels, alias Mira, is muzikante. Vijftien jaar geleden bracht ze haar eerste langspeler In de daluren uit. Haar vijfde album Heilig Hart is net op de markt.

'If you want new ideas, read old books.'

© Nieuwsblad

De zin is van Ivan Pavlov, de Russisch fysioloog én de man van de Pavlovreactie, u weet wel, het verschijnsel waarbij honden beginnen te kwijlen als hun voedsel wordt aangeboden. Voor de rest heeft Pavlov niets te maken met Jan Eelen, tenzij dat Eelen enorm getroffen was door die zin, die hij aantrof op de kantoordeur van zijn vader die hoogleraar psychologie was aan de universiteit. Lezen wat de zin met hem doet, is even boeiend als de zin krachtig is. 

 

'De wijsheid ervan trof me diep en deed me, daar en dan, veel van mijn vader beter begrijpen.' (...)

‘Als maker haal ik veel troost uit die zin. Hij houdt je met je voeten op de grond. Besef en accepteer dat er al zoveel goeie dingen gemaakt zijn, maar raak er niet door verlamd. Zo kun je je volledig concentreren op wat je zelf aan die hoop wilt toevoegen.' (...)

‘Als mens stelt de zin me ook gerust. Velen zijn me voorgegaan. Dat wat je doet en denkt niet zo uniek is, is een verlichtend perspectief. Het geeft je een gevoel van gedragen en verbonden zijn, en dat komt soms heel goed van pas.'

Gelezen in De Standaard 13 februari 2021, in de reeks DE ZIN, waarin Alexia Leysen, vergezeld van een oude Hasselblad-camera reist van mens tot mens, op zoek naar ieders comfort words : woorden die kracht geven wanneer het leven moeilijk doet. 

Jan Eelen is regisseur en scenarist, en maakte onsterfelijke televisie met  o.a. In de Gloria en De Ronde

'Een boek hoort geen spiegel te zijn. Een boek hoort een deur te zijn.'

© Koninklijke Academie voor Schone Kunsten 

Over 'adviezen' schrijft ze, Guinevere Claeys, in haar editoriaal van DSL. Dat ze soms moeilijk liggen, of alleszins ongemakkelijk. Dat het een gevoel van achterdocht in haar naar boven brengt. Dat ze er doorgaans erg selectief mee omgaat, met adviezen. 

'Als je te vaak andermans adviezen opvolgt, dreig je te eindigen met andermans vergissingen. Ik verkies mijn eigen dwalingen.', schrijft ze. 

 

Die argwaan geldt ook voor boeken die ze cadeau krijgt, 'omdat ik een verborgen boodschap vrees. Omdat ik vermoed tussen de regels iets te zullen moeten begrijpen - iets waar ik iets 'aan heb'.

Het doet haar denken aan een uitspraak van Fran Lebowitz, wiens 'oneliners lezen als nuchtere adviezen aan de mensen van nu.' 

'Een boek hoort geen spiegel te zijn. Een boek hoort een deur te zijn'

Fran Lebowitz

'Dat zei ze dus. Een advies dat klonk als een vermaning, en ze heeft natuurlijk gelijk. Te veel spiegels en veel te weinig deuren in onze tijd van nu. Te veel selfies, te weinig vergezichten. We zijn zo geobsedeerd door herkenning dat we vergeten te verkennen.'

Toch geeft ze wel eens toe aan adviezen, zo blijkt.

'Gehoorzamen is al eens de beste uitweg. Als ik nu naar mijn boekenkast kijk, zie ik een verzameling deuren. Een prachtige aanblik in deze binnengesloten tijd.'

gelezen in DE STANDAARD DER LETTEREN zaterdag 30 januari 2021, Ten Geleide

Guinevere Claeys is journaliste, schrijfster en chef Van De Standaard der Letteren van De Standaard. 

 

Fran Lebowitz is een Amerikaanse auteur, spreker in het openbaar en af ​​en toe ook acteur. (Wikipedia). Ze blijkt behoorlijk opmerkelijk te zijn, excentriek zelfs en staat bekend om haar vljjmscherpe sociale commentaar op het Amerikaanse leven, gekleurd door haar eigen gevoeligheden en ervaringen in New York City waar ze woont. Ze is goed bevriend met regisseur Martin Scorsese die haar in de documentaire Pretend It's a City neerzet als een onvergangelijk New-Yorks monument.

januari 2021

"Boeken zijn het leven, inderdaad."

© Wouter Van Vaerenbergh

Tijdens de eerste lockdown mochten ze niet openblijven, nu gelukkig wel. Daar zijn velen blij mee. Peter Jacobs ook. Hij schreef er een column over in De Standaard waarin velen zich zullen herkennen. En... hij slaat nagels met koppen als het erop aankomt te duiden waarom we niet kunnen zonder boeken en bij uitbreiding dus ook niet zonder boekhandelaars.  

 

'Als de boekhandel op slot gaat, denk dan aan al die woorden die dode ­letter blijven, die bladzijden die niet omgedraaid worden, die ruggen die niet gekraakt worden, die ezelsoren die niet gemaakt worden, die notities die niet in de marge gekrabbeld worden, die drukkerijgeuren die in het strakke cellofaan verstikken.

Zonde.

Een boekhandelaar verkoopt gebundelde hoop en voorgedrukte ontsnappingsroutes, gebrocheerde wijsheid, informatie in pocketformaat en humor op snee, zelfbevestiging met

 

leeslint, medeleven op bijbel­papier, controverse in hoofdstukken, opwinding tussen schutbladen – dingen die je hard nodig hebt om elke crisis te overleven. Boeken zijn werelden zonder social distancing, of net mét, als het dat is waar je zin in hebt. Je hoeft geen afstand te nemen van personages, als je dat niet wilt. In boeken vind je een andere wereld, een betere of een boze. Met boeken reconstrueer je een verleden, krijg je zicht op het heden of bouw je een toekomst. Wat vind je er niet?

Dat zouden we zonder boeken zijn: schallend koper of een rinkelende cimbaal.

Lire c’est vivre – met die Bond Zonder Naam-waardige zin zetten de Franse libraires hun onmisbaarheid dezer dagen in de kijker. Boeken zijn het leven, inderdaad. 

gelezen in De Standaard 26 dec 2020 - Column 'Nooit gedacht dat boekhandelaar een essentieel beroep zou zijn'

Peter Jacobs is redacteur letteren bij De Standaard

"Liefde is de motor van de levenslust."

© VUB Today

De energie en de ambitie die VUB-rector Caroline Pauwels blijft uitstralen, ondanks de zware tegenslagen die ze de laatste tijd moet verduren, is ongezien en van een zeldzame schoonheid.

Danny Ilegems interviewde haar voor De Morgen. Het portret dat hij van haar neerzet in Zeno, de weekendbijlage van de krant, is dat van een vrouw met een enorme veelzijdigheid. Het gesprek is boeiend, de citaten die eruit geplukt worden zijn een persoonlijke selectie. 

 

"Liefde is de motor van de levenslust. Als je niets of niemand graag ziet, heeft het allemaal weinig zin."

 

“Toen ik nog studeerde, had ik drie virtuele vriendinnen: Hannah Arendt (Duits-Amerikaanse filosofe en politiek denker, 1906-1975, red.), Virginia Woolf (Engelse schrijfster, 1882-1941, red.) en Karen Blixen (Deense schrijfster van onder andere Out of Africa, 1885-1962, red.). Tijdens het schrijven van mijn doctoraat ging ik vaak bij hen te rade. (glimlacht) Ik stelde hen moeilijke vragen. Voordeel was dat zij mij nooit lastigvielen met moeilijke antwoorden.”

 

“Ik ben minder geneigd om over mijn tijdsgebruik compromissen te sluiten. Tijd is nog kostbaarder geworden, tijdverlies is nu echt verlies. Maar over het algemeen ben ik, denk ik, nog verzoenlijker geworden dan ik al was. Ik denk algauw: ach, laat maar gaan. En ruzies of vetes, daar begin ik niet meer aan.”

 

"In ons leven zijn er volgens mij twee momenten waarop wij echt nieuwsgierig zijn: wanneer we kind zijn, dan willen we alles weten en alles leren, en wanneer we 18 zijn. Dan willen we echt richting geven aan ons leven, kiezen voor onze droom, voor wat ons ten diepste interesseert en passioneert. Maar het probleem is vaak dat we het nog niet zeker weten, dat er nog te véél dingen zijn die ons interesseren. Ik vind dat we jonge mensen op dat moment niet mogen opsluiten in een al te strak harnas. We mogen hun dromen niet tenietdoen, hun wereld niet sluiten op het ogenblik dat hij zou moeten opengaan."

 

Sluiten multidisciplinaire en fundamentele wetenschap elkaar niet uit? (fel) “Helemaal niet, integendeel! Ik ken veel fundamentele wetenschappers die het multidisciplinaire net omarmen. De grote genieën zijn van vele markten thuis. De spectaculairste ontdekkingen zijn vaak het resultaat van toeval en onverwachte ontmoetingen." 

Gelezen in Zeno 02/01/2021 - 'Ik heb geen moment gedacht:"Hoe onrechtvaardig, ik heb nog zo gezond geleefd".' Interview Danny Illegems 

Caroline Pauwels is hoogleraar communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel, en sinds september 2016 rector van die universiteit.

'De realiteit overtreft altijd de verbeelding.'

© hln

Ze is, samen met haar hondje Mr. Wilson, terug vertrokken naar 'de hemel op aarde, het paradijs', schrijft Hilde Van Mieghem in haar column in Zeno, de weekendbijlage van De Morgen. 

Die hemel op aarde is haar geheime schrijfplek, ginds, in Italië. Het is het huis aan een bosweg waar ze tot rust komt, bekomt van haar beklijvende documentaires en de energie die erin sloop om ze te maken. 

Misschien leest u haar columns ook graag. Wat een krachtige schrijver is deze geweldige vrouw. 

De weg naar het paradijs is lang, 1400 km die ze in één ruk uitrijdt. De laatste loodjes wegen het zwaarst, niet in het minst 'omdat de Italianen rijden als gekken'. Als ze eindelijk de bosweg naar het huis afrijdt, begint Mr. Wilson oorverdovend te blaffen, hij springt de auto uit 'als een volbloed paard'. En zij...

 

'Met open mond keek ik naar de duizenden sterren en de gouden maansikkel aan de wolkenloze hemel. Het was zoveel mooier nog dan in mijn wildste dromen. Honderden keren had ik dit firmament in ­gedachten ­gezien als ik door de ­verlaten, ­nachtelijke Antwerpse ­straten liep en weemoedig naar ­diezelfde hemel­lichamen keek.

De realiteit overtreft altijd de ­verbeelding.

Het huis was lekker warm, die ­ochtend had de dichtstbijzijnde buurvrouw, nog altijd een paar kilometer verder, de luiken geopend, de ­verwarming aangezet en de buitenlichtjes laten branden. In de haard lagen wat proppen verfrommeld ­krantenpapier, aanmaakhoutjes en enkele stevige houtblokken op me te wachten. Ik hoefde enkel de vlam erbij te houden en zat niet veel later bij het knetterende vuur, Mr. Wilson, uitgeput nu van de reis en opwinding, aan mijn voeten.

De stilte sloop als een geheime ­minnaar naar me toe, kuste me en hield me in zijn armen. Ik gaf me ­helemaal aan hem over. Ik blijf bij je tot de dag dat ik mijn kinderen weer mag omhelzen, fluisterde ik in zijn ­hemelse oor. “Dat is goed”, ­antwoordde hij zacht, “stil nu maar.”

Gelezen in Zeno 02/01/2021  in haar column  'De stilte sloop als een geheime minnaar naar me toe. Ik gaf me helemaal aan hem over'

Hilde Van Mieghem is actrice, auteur, filmregisseur, documentaire-maker en nog zoveel meer. Momenteel zindert ze na in de beklijvende documentaire-reeks over kindermishandeling.

Hilde Van Mieghem is 'une grande dame'. Meer weten over haar? Beluister haar in een interview  in het programma DE LIEFHEBBER op KLARA. Daar staat ook een lijst van haar lievelingsmuziek.

november 2020

"Wat ons nu overkomt,  is niet uniek."

© Royal Holloway, University of London

Op de vraag of filosofie hem helpt tijdens deze coronacrisis, antwoordt Dr John Sellars dat hij vooral soelaas vindt in het stoïcisme, en dan vooral bij de Romeinse stoïcijnen, want die

'...adviseren om wat er in het hier en nu gebeurt in een veel ruimer perspectief te plaatsen. Overschouw de menselijke geschiedenis en kijk naar wat deze pandemie daarin voorstelt. Wat ons nu overkomt, is niet uniek. Er hebben vroeger nog gevaarlijke virussen rondgewaard. In de toekomst volgen er ongetwijfeld nog. Wij, westerlingen, hebben dit de voorbije decennia niet meegemaakt - vandaar dat velen zo in shock zijn - maar daarom is deze epidemie nog niet uitzonderlijk. Onze voorouders moesten veel gevaarlijker virussen doorstaan, op verschillende tijdstippen in de geschiedenis. Waarom zouden wij dit dan niet kunnen overleven?'

 

Of de wereld een betere plek zou zijn, vraagt de interviewer, als we meer zouden luisteren naar de filosofen uit die Romeinse tijd?

'Zonder twijfel', antwoordt Sellars, 'De beroemde Romeinse schrijver en stoïcijnse filosoof Seneca (4 v.Chr.-65n.Chri.) dacht veel na over het gevaar van woede in de politiek. 'Waar het verstand ophoudt, begint de woede', stelt hij. 'Woede is gevaarlijk. Zeker als ze wordt aangevuurd door machtige, invloedrijke figuren.'

'De stoïcijnen raden ons daarom aan dat we onze woede altijd moeten proberen te beheersen: alleen kalmte kan ons redden. De epicuristen wijzen ons erop dat we niet veel geld of bezit nodig hebben om een gelukkig leven te leiden. En de pyrronistische sceptici vinden dat we ons dogmatisme beter inruilen voor openheid van geest. Dat is toch een perfecte handleiding voor een betere wereld?'

Gelezen in Knack 11-17 nov 2020, 'De zin van hellenistische filosofie in coronatijden: 'Alleen kalmte kan ons redden' Tekst Jan Stevens

John Sellars is doctor in de filosofie aan de University of Warwick, en doceert ook in Londen en Oxford 

Meer weten of de hellenistische filosofie? KLIK HIER 

"Het mooie aan literatuur is dat je ergens helemaal in kunt kruipen."

© Lebowski Publishers 

In het interview van Sam De Wilde met Simone Atangana Bekono in De Standaard der Letteren praten ze over de impact van film en internet tegenover die van literatuur.  Ooit werd film gezien als een bedreiging voor de literatuur, stelt De Wilde, maar inmiddels lijkt het internet een bedreiging te zijn voor beide kunstvormen. 

Simone Atangana Bekono is er gerust in. 'Het mooie aan literatuur is dat je ergens helemaal in kunt kruipen. (...) Ik denk dat de literatuur wel tegen een stootje kan, maar je ziet toch steeds minder mensen lezen. Ik weet ook niet hoe we hen er opnieuw warm voor kunnen maken. Ik weet alleen dat lezen mij heel erg geholpen heeft met nadenken over de wereld. Het enthousiasme over wat literatuur in dat opzicht voor mij betekent, gun ik iemand anders ook wel, maar je kunt niemand dwingen om aandacht te hebben voor wat jij het allermooiste vindt. '

'Ik denk wel heel veel na over wat de gevolgen zijn van het groeiende belang van sociale media en smartphones. Ik heb daar geen grote complottheorieën over, maar de aandacht die je nodig hebt om een boek te kunnen lezen is het tegenovergestelde van de aandacht die je nodig hebt voor TikTok of Instagram. Ik ben benieuwd of dat echt grote invloed zal hebben op de literatuur, maar ik geloof niet dat boeken door sociale media met uitsterven bedreigd zijn. Ik denk dat literatuur een kunstvorm is die door een bepaalde groep mensen altijd op een traditionele manier zal worden genuttigd: je koopt een boek en je leest het.'                                                                                                                                                                                  

Gelezen in DSL zaterdag 24 oktober 2020 , '‘Ik geniet van de eenzaamheid, maar ik vecht er ook tegen’ Interview Sam De Wilde 

Simone Atangana Bekono is dichter en schrijver. Onlangs verscheen haar debuutroman Confrontaties. 

"In het leven moet je net genoeg hebben van alles."

© Big Hospitality

Het was een erg emotioneel keerpunt in het leven van chef Magnus Nilsson toen hij besefte dat hij 'klaar' was met zijn restaurant Fäviken, dat jarenlang prijkte in de lijst met de 50 beste restaurants ter wereld. Fäviken, een houten chalet met plaats voor slechts 16 gasten, gesitueerd tussen de fjorden, op een geïsoleerd landgoed in het hart van Zweden. Nilsson werd een wereldster onder de chefs en toonaangevend, met zijn culinaire filosofie om uitsluitend lokale ingrediënten te gebruiken. 

In Sabato, het weekendmagazine van De Tijd, kijkt hij terug op de periode tussen mei 2019, waarin hij onverwacht aankondigde te zullen stoppen met zijn restaurant, en nu. Het was tijd voor hem en zijn gezin (hij heeft 4 kinderen) om zich te heroriënteren, zonder de aanhoudende druk om zichzelf voortdurend te moeten verbeteren. Ze kochten een appelboomgaard, die ze willen uitbouwen met respect voor de artisanale traditie. 

"Op dit moment kunnen we er nog niet echt van leven, maar mijn vrouw is psychologe en daardoor is er nog een extra inkomen. De appelboomgaard is een project voor de lange termijn, hij hoeft niet meteen veel op te brengen. 

In mijn boek (Fäviken - 4015 days, beginning to end, een kookboek met elk gerecht dat ooit in zijn restaurant werd geserveerd) heb ik het over het Zweedse woord 'lagom', een begrip dat je niet echt kunt vertalen, maar min of meer betekent dat je leven in balans is: je hebt nét genoeg van alles. Zo is ook mijn visie over geld. Te weinig is moeilijk, te veel is onnodig."

Gelezen in Sabato, editie 7 november 2020, Afscheidsinterview met topchef Magnus Nilsson: 'Opeens was het op’ - Tekst Evelien Rutten

‘Thruth is like poetry. And most people fucking hate poetry.’

© ID Knack

Met deze quote begint Josse De Pauw zijn column En? in de Standaard der Letteren, waarin hij elke maand verslag uitbrengt van zijn leven vijf hoog. In de editie van zaterdag 7 november 2020 heeft hij het over waarheid en poëzie. 

 

Thruth is like poetry. And most people fucking hate poetry.’

"Het is een quote uit de film The Big Short: A Screenplay over de bankencrisis, waarmee Adam McKay gezegd wil hebben dat niemand wil zien dat die hele geldhandel op los zand en leugens is gebouwd. Zou het kunnen dat er – behalve het feit dat beide door nogal wat mensen inderdaad gehaat worden – een verband bestaat tussen de waarheid en de poëzie? Dat goeie poëzie doordesemd is van een waarheid waar we niet altijd aan willen? Ik kan in elk geval geen tien gedichten na elkaar lezen. Zou het de overdosis waarheid zijn die me na een tijdje te veel wordt?"

Gelezen in De Standaard der Letteren zaterdag 7 november 2020, Column En? 

Josse De Pauw is toneelspeler en schrijver. Zijn voorstellingen maakt hij bij het huis LOD in Gent.

oktober 2020

"Kom hier dat ik u vastpak. Of nee... Nu niet."

© Kristof Ghyselinck

Acteur Tom Van Dijck staat binnenkort terug op de planken, als Vladimir in 'Wachten op Godot', u weet wel, die beroemde klassieker van Beckett. Twee mannen, Vladimir en Estragon, zitten op een bank, praten, met elkaar én met twee voorbijgangers, maar bovenal wachten ze, op Godot. Wie of wat Godot is, blijft een raadsel, het hele stuk door. Ze wachten. 

Zelfs Beckett, die zelden sprak over zijn werk, moet ooit beweerd hebben: 'Als ik had geweten wie Godot was, had ik het wel in het stuk gezet.'

Precies dat wachten én de vraag waarom en op wie, blijft fascineren en net daarom is het zo echt van deze tijd, vindt Tom Van Dijck in de krant De Tijd van 10 oktober 2020. Het stuk gaat volgens hem 

"Over het verlies van vaste waarden. De tekst is van 1952, en geschreven in de context van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog en het ontstaan van het existentialisme. We kwamen uit een periode van chaos en veel mensen stelden zich grote vragen bij de zin van het leven. Daar slaat het wachten op. De personages wachten op iets, maar ze weten niet goed wat. Zoals ook wij, die net als Vladimir en zijn metgezellen in een vreemd tijdsgewricht zijn terechtgekomen, vandaag zitten te wachten op iets." 

Waarop we dan wachten? 

"Waar wachten we niét op? Op een vaccin, op verandering, op een antwoord op de vraag over hoe het met ons klimaat verder moet. Kortom: op een dudelijker beeld van de toekomst. Veel zinnetjes over de zin van het leven krijgen een extra bijklank door corona."

Zoals? 

"De afstand tussen leven en dood is zo onzettend kort. Wat betekent dat dan, léven? En wat moeten of kunnen we anders doen met ons leven, wetende dat het (knipt met zijn vingers) plots gedaan kan zijn? Die gedachten zijn de afgelopen maanden door vele hoofden gegaan. Wat betekent leven ook in een tijd waarin we zolang opgesloten zaten en elkaar nog altijd niet mogen vastpakken? Ergens in het stuk zegt Vladimir tegen Estragon: 'Kom hier, dat ik u vastpak.' En hij antwoordt: 'Nee, nu even niet.' Akelig hoe zoiets binnenkomt in dit tijdsgewricht."

 

Gelezn in De Tijd 10 oktober 2020, 'De acteur staat te weinig centraal in het theater’ Interview Thomas Peeters 

Tom Van Dijck is acteur (In de gloria, Het eiland, De ronde, Over water) en schrijver en regisseur (Met man en macht, Van vlees en bloed, Den elfde van den elfde) en vooral bekend van televisie. 

'At the end of my suffering/there was a door', Louise Glück

© De Standaard

 

"Met een naam als Louise Glück ben je een zondagskind, toch?", mijmert Hans Cottyn in zijn zaterdagcursiefje in De Standaard van 10 en 11 oktober 2020. Hij beschrijft hoe de Amerikaanse dichteres, die net bekroond werd met de Nobelprijs Literatuur 2020, doorbrak met de dichtbundel die ze schreef op het ogenblik dat haar huis afbrandde. "Een geluk bij een ongeluk, heet dat dan.", schrijft Cottyn. 

"Hoe troosteloos is dat eigenlijk, dat geluk bij een ongeluk? Kan het ene niet zonder het andere? Moet je eerst verliezen vooraleer je wint? Vind je maar geluk na de tragedie, moet je echt iedere keer dat paradijs uit? En moet je je daar maar bij neerleggen, zoals de goden willen?"

 

Hij vermeldt daarna de eerste regel van The Wild Iris, het titelgedicht van de bundel waarmee Glück eerder de Pulitzer Prijs won in 1993. 'At the end of my suffering / there was a door.' "Geluk is een deur.", besluit Cottyn, "Naar buiten, of naar binnen."

 

Gelezen in De Standaard zaterdag 10 zondag 11 oktober 2020, Cursief Geluk

Hans Cottyn is chef opinie bij De Standaard. 

september 2020

'Ben ik oud? Alle leeftijden schuilen in mij', Laure Adler.

 

"Nee, zestig worden is niet zo schokkend als de kaap van de vijftig ronden", schrijft Béatrice Delvaux in haar weekendcolumn van 19 en 20 september 2020 in De Standaard, "maar toch betekent het dat de moderne maatschappij je bij het grofvuil zet." 

In een boekenwinkel in de Provence luisterde ze naar Françoise Nyssen, Leila Shahid en Laure Adler, drie vrouwen met gemeenschappelijke eigenschappen: liefde voor boeken, burgerzin en engagement én het feit dat ze elk een machtpositie hebben bekleed, respectievelijk als minister van Cultuur, als ambassadrice van Palestina in Frankrijk en daarna in België, en als hoofd van France Culture.

© Eric De Mildt

Adler, die de biografieën schreef van Hannah Arendt, Marguerite Duras en Françoise Giroud, bevriend was met François Mitterand en elke avond de elite van de culturele wereld aan het woord liet in haar uitzending L'Heure Bleue op France Inter, is opnieuw journaliste geworden. Haar boek De nachtelijke Reizigster is een reisverslag naar het land waar we op een dag allemaal zullen wonen: de ouderdom. "Daar woon ik nu, op een plek waar niemand het ooit over heeft. Het is een persoonlijk parcours. Teder. Vrolijk en vitaal." Ze beschrijft ontmoetingen met beroemde ouderen maar vermeldt ook het geluk dat het met zich meebrengt. "Sinds ik vijftig werd, laat het vreemde land van de ouderdom me geen moment meer los. Het was een heftig gevoel: de aftelling begon. En twintig jaar later sta ik op een oever waar de tijd integendeel haast grenzeloos lijkt te zijn. en waar de woorden geluk, cadeau, weldaad zich opdringen. Ben ik oud? alle leeftijden schuilen in mij."

 

"De ouderdom als vast voornemen om nooit af te wijken van datgene wat je wil zijn", besluit Béatrice Delvaux. "Niet als tragische lotsbestemming of veralgemeende versuffing, maar als levenskunst. Waarbij je de leeftijd, nee, niet als een spiegel beschouwt, maar als een uitnodiging om steeds intenser en genereuzer te leven."

 

 

Gelezen in De Standaard zaterdag 19 en zondag 20 september 2020, TABLEAUX DELVAUX Moet ik vanaf nu naar de geriater?

Béatrice Delvaux is senior writer bij Le Soir en columniste bij De Standaard.

Hebt u iets voor deze rubriek? 

Bezorg ons het artikel en het fragment dat u trof.

Of stuur ons een bericht, we nemen contact op met u.  

 

Vertel anderen over ons. Deel deze webpagina met uw netwerk.