gepost 04/03/2021

Pelgrimstafel Antwerpen

De foto was speciaal, ja, maar het was toch vooral 'galerie De Zwarte Panter' in de inleiding tot de tekst die onze aandacht trok. 

'Eenenvijftig weken per jaar huurt galerie De Zwarte Panter de kapel van het Antwerpse Sint-Julianusgasthuis van het OCMW,

maar tijdens de Goede Week ruimt de hedendaagse kunst plaats voor twee drieluiken met de heilige Elisabeth van Hongarije,

voor zilveren relieken die werden meegedragen door bedevaarders, voor exotisch fruit

en voor een traditie die al verscheidene eeuwen doorstond.'

Kerk en Leven, 3 maart 2021

Galerie 'De Zwarte Panter' hebben we u al eerder aangeraden in de rubriek 'Bezoeken' op deze website. De plek heeft uitstraling, het is dan ook een speciale plek én... vlakbij.

De gebouwen waarin de galerie is ondergebracht, maken deel uit van het Sint-Julianusgasthuis dat gesticht werd in 1305 (!) en genoemd werd naar de patroonheilige van de reizigers. Arme reizigers en pelgrims konden er ’dry mael slaepen gaan’.

Na de stichting van de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw van Loreto in 1702 kwam de reizigersopvang in hun handen: pelgrims en passanten kregen in het gasthuis onderdak, eten en geloofsbrieven. Zo werd de plek o.m.  een rustpunt voor bedevaarders die op weg waren naar Santiago de Compostela.

 

p.s. Hier huist de galerie, hou de plek dus in de gaten en volg online wat er geprogrammeerd staat. 

 

In de week voor Pasen evenwel krijgt de gotische kapel die beschermd is en ook tentoonstellingsruimte is voor de galerie, een andere bestemming. Dan behartigt de vzw Koninlijke Sint-Julianusgasthuis er het erfgoed en de tradities van het oude gasthuis van ooit. 

.

Bijzonder is de jaarlijkse organisatie van de Pelgrimstafel op Witte Donderdag.

Dat is een eeuwenoude traditie waarbij twaalf ‘behoeftige’ personen mogen aanschuiven aan de rijk gedekte tafel. 

 

Elk jaar op Witte Donderdag wordt er namelijk een Pelgrimstafel georganiseerd. Er worden enkel visgerechten geserveerd, want het is de vastentijd. Midden op de tafel staat een Christusbeeld ingesmeerd met boter, een verwijzing naar de gezalfde en het heilig oliesel. De bierkroezen op tafel dateren uit de zeventiende eeuw. 

Het is een traditie die al eeuwen meegaat, met ups en downs. Immaterieel erfgoed is immers dynamisch en verandert naargelang de noden van de beoefenaars en de veranderende maatschappelijke context.

 

De geschiedenis van de Pelgrimstafel kan u nalezen op de website van de vzw. van het genootschap. U vindt er ook talloze foto's van de voorbije edities van de Pelgrimstafel. 

 

In het gebouw kunnen pelgrims naar Compostela sinds 2012 ook terug onderdak vinden: vier bedden en een eenvoudige keuken staan er ter beschikking. 

Het coronavirus Covid 19 heeft het bestuur van het gasthuis  gedwongen om de Pelgrimstafel die normaal had moeten doorgaan op witte donderdag (1 april 2021),voor het tweede jaar op  rij  te annuleren.

Het is de 5de keer in de geschiedenis dat de tafel niet kan doorgaan. Tijdens de Franse Revolutie, Wereldoorlog 1 en Wereldoorlog 2 werd de Pelgrimstafel ook afgelast. Wij hopen volgend jaar  op witte donderdag ( 14 april 2022) een rijkelijk versierde tafel te kunnen dekken in de historische kapel van het gasthuis om terug deze eeuwenoude traditie verder te zetten.

op de website van het genootschap

maart 2021

Voor het 2e jaar op rij wordt de Pelgrimstafel helaas door corona geannuleerd. Maar hou het dus zeker in de gaten volgend jaar, want in normale omstandigheden heeft de Pelgrimstafel een trouw bezoekerspubliek, overdag, voor de Pelgrimstafel opengaat voor de 12 genodigde 'behoeftige' gasten. Dat publiek komt vooral voor de sfeer, de kapel en de afbeelding van het Laatste Avondmaal.”

Het heeft ook veel te maken met 'traditie'. Veel grootmoeders komen dan met hun kleinkinderen omdat ze zelf door hun grootouders werden meegebracht. Ook catechesegroepen maken hun opwachting dan, omdat de Pelgrimstafel appelleert aan de christelijke traditie. 

En zowat alle Spaanstalige reisgidsen voor Antwerpen blijken het het gebeuren te vermelden!  En komen op Witte Donderdag dan ook geregeld heel wat toeristen kijken.

Straf, toch? 

Maar niet dit jaar dus... (zucht)

Meer weten, lezen? 

Deze websites helpen zeker. 

Vertel anderen over ons. Deel deze webpagina met uw netwerk.