Ze lonken weer, de warme dagen van kerst en oud en nieuw. 

We tellen af naar de geur van dennengroen en lichtjes overal. Het besef dat het ook dit jaar weer een kerst 'met mate' wordt, maakt die drang alleen maar groter. En dus kopen en halen we de kerstboom vroeger dan ooit naar binnen. Zijn we gul met kerstbollen, sterren en kaarsen. Maken we het knus en gezellig. Dompelen we het hele huis onder in de magie van de kerstsfeer. 

De kerststal oogt nog leeg, alleen de os en de ezel tekenen al present. Op kerstavond vinden alle andere figuren hun weg naar de stal. Maria en Jozef, de herders en hun schapen, de ster, de engelen, het Jezuskindje in de kribbe en de drie koningen uit het Oosten, op een afstand, onderweg nog.

In het kerstverhaal vloeit alles samen. Nostalgie. Verbondenheid. Hoop. Hunker naar deugddoende en blije momenten, omringd door wie ons lief en nabij is.

 

'Het lied van een engel, het hart van een herder, de onbevangenheid van een kind'

(dixit Kris Gelaude)

... meer is daar niet voor nodig. 

Kleine moeite, groot effect 

© pinterest

Charles Dickens en Kerstmis

'A good time: a kind, forgiving, charitable, pleasant time. The only time I know of in the long calendar of the year, when men and women seem by one consent to open their shut-up hearts freely, and to think of other people below them as if they really were fellow-passengers to the grave, and not another race of creatures bound on other journeys."

Charles Dickens 

 

Weinig schrijvers worden zo verbonden met Kerstmis als Charles Dickens. Meer zelfs, dat we Kerstmis beleven op de manier zoals we dat nu doen, is in grote mate aan hem te danken. Meer dan wie ook veranderde hij de manier waarop Kerst wordt gevierd.

Dickens werd geboren in het Victoriaanse Engeland, in een periode van grote sociale ontrust en armoede. De financiële moeilijkheden van zijn vader brachten het gezin in een penibele situatie. De 12-jarige Charles moest de school noodgedwongen verlaten om 10 uur per dag te gaan werken in een vervallen magazijn van een schoensmeerfabriek. Hij kwam er terecht in een wereld van uitbuiting, in lompen geklede kinderen, slechte werkomstandigheden. Die ervaring zou hem nooit meer loslaten. De wereld rondom kroop in zijn kleren en in zijn latere werk: de overvolle straten met karren en koetsen, ruiters en straatventers, de eet- en koffiestalletjes tussen de afvalhopen en de bouwwerven in, de blootsvoetse en in lompen geklede kinderen, de werkhuizen en huurkazernes, de duistere kroegen, de weeshuizen, de sloppenwijken, lijkenhuizen en gevangenissen. 

Op zijn 15e gaat hij aan de slag bij een advocatenkantoor, leert zichzelf stenografie en wrikt zich los uit het harde leven en de negatieve spiraal die vaak inherent is aan armoede. Hij wordt verslaggever voor een krant en uit dat journalistieke werk groeit ook zijn literaire. 

In 1836 en in maandelijkse afleveringen verschijnt The Pickwick Papers (The posthumous papers of the Pickwick Club), een bundeling van schetsen over Samuel Pickwick en diens vrienden. Het levert hem voor het eerst bekendheid op. Hij maakt zijn naam verder waar met Oliver Twist (1837-1838), Nicholas Nickleby (1838-1839), The Old Curiosity Shop en Barnaby Rudge (beide in 1841).

In 1843 verschijnt zijn eerste kerstvertelling en wellicht zijn meest beroemde werk, A Christmas Carol. 

Het verhaal van de vrekkige Ebeneezer Scrooge bevat alle ingrediënten van het klassiek, traditioneel Victoriaans kerstfeest: geesten, een slechterik die berouw toont, honger en miserie, en uiteindelijk een happy end met een grote kalkoen op de tafel en een versierde boom in de hoek van de kamer. Het verhaal speelde handig in op de obsessie waarmee de Victorians Kerstmis terug een plek gaven, nadat het feest in de periode ervoor in de vergetelheid was geraakt. 

In 1835 had Dickens al Christmas Festivities geschreveneen essay over hoe het kerstfeest volgens hem moest worden beleefd, als een periode van verbondenheid in familiale kring. Hij schetst er het kerstfeest in van een familie van grootouders, vader en moeder, tantes en nonkels en al hun kinderen. Al de strubbelingen die er in het voorbije jaar zijn geweest, worden met de mantel der liefde bedekt.  ‘Social feelings are awakened’ en ‘all is kindness and benevolence.’ De grootvader vertelt voor de zoveelste keer het verhaal dat ze allemaal kennen, de welbekende grappen worden eens te meer gedeeld en de kinderen verheugen zich op de gigantische, blubberende Christmas pudding. Ze zijn allemaal samen, delen de gewone familiale tradities en zijn vol goede wil. 'Only a misanthrope', schrijft de dan 24-jarige Dickens, 'could not forget his sorrows and regrets for a day to celebrate Christmas.'

Dickens schrijft nog vier andere kerstnovelles, maar geen van allen overtreffen ze A Christmal Carol, dat uitgroeit tot een ware kerstklassieker die door de jaren heen talloze keren is verfilmd en op de toneelscène werd gebracht. 'Denk aan anderen, heb een warm hart, maak de wereld een stukje mooier'. De boodschap is helder en simpel en ontroert anno 2021nog altijd. 

Dickens voegt daarna nog tal van andere grote klassiekers toe aan zijn oeuvre, met o.a. David Copperfield (1849-1850), Hard Times (1854), A Tale of Two Cities (1859) en Great Expectations (1860-1861) en nog zoveel meer. 

Hij groeit uit tot één van de belangrijkste schrijvers van zijn tijd. Zijn hele leven lang zou hij aan liefdadigheid doen en bleef hij opkomen en campagne voeren voor de volksgezondheid, huisvesting en opvoeding.   

Gebeten door Dickens en zijn kijk op Kerstmis?  

Verlies je in de Charles Dickens Christmas Page.

"It is good to be children sometimes,
and never better than at Christmas,
when its mighty founder
was a child himself"

uit A Christmas Carol

Een onvergetelijk warm kerstfeest wensen we u.

Vertel anderen over ons. Deel deze webpagina met uw netwerk.