gepost 15/02/2021

WINNAAR REEKS 4 - OPINIESTUK

Bevroren biljarden

Nell Bogaert

Enkele weken geleden verscheen op Canvas de bloedstollende serie ‘Thin Ice’. Deze Zweeds-IJslandse geologische thriller laat de kijker eerst wegdromen bij de adembenemende landschappen van Groenland om vervolgens de harde waarheid bloot te leggen. Het Noordpoolgebied is namelijk het nieuwe decor voor een wedloop tussen de grote mogendheden.

 

In ‘Thin Ice’ lijkt het Noordpoolgebied misschien nog prachtig wit, maar niets is minder waar. Vandaag de dag begint dit prachtig stukje aarde steeds groener te worden. Sinds 1979 neemt de oppervlakte ijs op het Noordpoolgebied met gemiddeld 70 000 vierkante kilometer per jaar af. In een artikel van het blad ‘Nature Climate Change’ wordt duidelijk gemaakt hoe ernstig de situatie is. In 2035, als ik kinderen heb, zal het zomerzee-ijs in het Noordpoolgebied verdwenen zijn. Mijn excuses hiervoor aan de volgende generatie.

 

Als gevolg van het smelten van de ijskappen moet Moeder Aarde één van haar waardevolste schatten noodgedwongen prijsgeven. Na eeuwenlang onder een ondoordringbare laag ijs te hebben gelegen, komen er kostbare grondstoffen en scheepsvaartroutes vrij. Niet alleen delfstoffen als goud en diamant maar ook grote hoeveelheden olie en aardgas wachten om ontgonnen te worden. Gerichte investeringen in materiaal en infrastructuur zullen in een veelvoud terugverdiend worden.

 

Poetin legde alvast de nodige roebels op tafel. Vanaf het moment dat ze zich in 2007 met een titanium vlaggetje het gebied eigen maakten, dromen de Russen over olie en goud. Hoewel deze actie eerst veel kritiek kreeg, bracht het andere landen op ideeën. Ook Noorwegen, China, Canada en de VS zagen de opportuniteit. De laatste twee staan echter wel hopeloos achter in de wedloop. Ondanks het feit dat Canada en Amerika een groot deel van de Arctische kust bezitten, hebben ze te weinig havens en ijsbrekers om Rusland, Noorwegen en China bij te benen. Deze grote ongelijkheid in middelen leidt tot spanningen tussen de landen. Spanningen die wel eens een nieuwe Koude Oorlog kunnen veroorzaken.

 

De hele kwestie kunnen we zeer dubieus noemen. Al jaren proberen we wanhopig de klimaatverandering tegen te gaan. De Arctische Raad, bestaande uit de acht landen die grenzen aan het Noordpoolgebied en vertegenwoordigers van de inheemse bevolking, probeert al lange tijd een oplossing te zoeken voor de opwarming van de aarde. De Raad werd oorspronkelijk opgericht om het milieu en de bewoners van het Arctisch gebied te beschermen. Toch zijn het juist die landen die nu geld verkiezen boven het klimaat. Van Rusland en China hadden we dit wel kunnen verwachten. Deze landen maken nog steeds veel gebruik van fossiele grondstoffen voor hun industrie. Echt klimaatbewust kunnen we ze dus niet noemen. Een Scandinavisch land als Noorwegen stelt ons  echter teleur. Ze zijn de voortrekkers bij het opwekken en verbruiken van hernieuwbare energie. Daarnaast zijn ze ons altijd een stapje voor met het implementeren van de klimaatdoelstellingen. Toch bezwijken ook zij voor de macht en de winst die er op het spel staat.

 

Bovendien kunnen we ons ook afvragen wie er nu echt recht heeft op deze grondstoffen. Terwijl de grote mogendheden ruziën over wie wat verdient, vergeten ze de inheemse bevolking. De Inuitgemeenschap moet machteloos toekijken hoe haar cultuur samen met het ijs wegsmelt. Het dunner wordende ijs maakt het lastig om veilige routes te vinden en verandert de migratiepatronen van dieren. Jagen wordt zo moeilijker waardoor ondervoeding een steeds groter probleem wordt. Het meest zorgwekkende zijn de zelfmoordcijfers. Ondanks de schrijnende situatie laten de VS en Canada de Inuit, waaronder een deel van hun eigen burgers, aan hun lot over. Ze hebben geen inspraak in de onderhandelingen, geen winsten en geen toekomst.

 

Ondertussen kijkt de rest van de wereld vanaf de zijlijn met gemengde gevoelens toe. Nochtans zullen ook zij de negatieve gevolgen moeten ondergaan. De ontginning van al deze grondstoffen zou volgens een onderzoek van de Verenigde Naties een enorme impact hebben op het ecosysteem van het Noordpoolgebied en bij uitbreiding de rest van de wereld. Kariboes en ijsberen zullen plaats moeten maken voor boorplatformen en ijsbrekers. Is dit waar we naartoe willen? De klimaatopwarming is een ramp. Dat grote mogendheden uit deze pijnlijke situatie biljarden winst willen maken, kunnen we op z’n minst schandelijk noemen. Gelukkig is er nog een sprankeltje hoop. Joe Biden heeft de wereld alvast laten weten om opnieuw in het klimaatakkoord van Parijs te stappen. Hopelijk zijn dit geen loze woorden.

 

Laat de biljarden, die nu nog onder het ijs liggen, voor wat ze zijn. Investeer in hernieuwbare energie om zo de aarde in stand te houden. Ze heeft ons nog zoveel andere schatten te bieden.

 

 

Nell Bogaert, studeert Latijn-wiskunde in het zesde jaar op Sint-Maarten Bovenschool in Beveren-Waas.

Vertel anderen over ons. Deel deze webpagina met uw netwerk.